علم و فضا

آشنایی با منظومه ی شمسی؛

منظومه ی شمسی یا سامانه ی خورشیدی یک سامانه ی ستاره ای است متشکل از خورشید و اجرام فضایی است که در دام گرانش یا جاذبه ی آن هستند این اجرام شامل ۸ سیاره،سیاره ی کوتوله،۱۶۲ قمر و اجرامی چون سیارک ها،دنباله دار ها و غبار میان سیاره ای(شامل کمربند کویپر و ابر اورت)می شوند.

زمین نیز سیاره ای از سیاره های سامانه ی خورشیدی است.

سیارات منظومه ی شمسی عبارتند از:تیر یا عطارد،ناهید یا زهره،ارض یا زمین،بهرام یا مریخ،مشتری یا هرمز،کیوان یا زحل،اورانوس و نپتون.(پلوتون بنا به تعریف جدید دانشمندان جهانی،از فهرست قبلی سیارات منظومه ی شمسی حذف گردیده است.)

سیاره چیست؟

سیاره،به جسمی فضایی با جرم بسیار زیاد گفته می شود که گرد یک ستاره در گردش باشد و خود نیز ستاره نباشد.

بنا به تعریف ۲۴ اوت ۲۰۰۶ (میلادی) اتحادیه ی بین المللی اختر شناسی سیاره در منظومه ی شمسی جرمی است که : 

۱_در مداری به دور خورشید در گردش باشد.

۲آن قدر جرم داشته باشد که گرانش خودش بر نیرو های پیوستگی جسم صلب آن غلبه کند.یعنی در تعادل هیدرو استاتیک باشد و شکل او نیز تقریبا مدور باشد.

۳_توانسته باشد ‌که مدار خود را از اجرام اضافه بزداید.جرمی که تنها سازگار با دو شرط اول باشد و یک ماه (قمر) هم نباشد سیاره ی کوتوله تعریف شده است.

شکل گیری سیارات؛

هنوز به طرز دقیقی مشخص نشده است که چگونه سیاره ها شکل گرفته اند.نظریه ای متداول وجود دارد که آنها در طول فروپاشی یک سحابی در داخل یک دیسک گاز و غبار شکل گرفته اند. از طریق رشد ذره های خاک (طی یک برخورد چسبان) در این دیسک،جرم به طور پیوسته جمع می شود و اجرام بزرگتر را تشکیل میدهد.غلظت موضعی توده جرم به عنوان فرم ستاره کوچک شناخته شده است،و این سرعت گیری رشد، فرآیندی است که به وسیله ی کشیده شدن در مواد اضافی،به وسیله ی جاذبه ی گرانش در خود فرو روند تا اینکه پیش سیاره تشکیل شود.بعد از سیاره به قطر های بزرگتر از قطر ماه زمین می رسیم،در این مرحله جسم به جمع آوری اتمسفر شروع میکند و به شدت میزان تسخیر خرده سیاره به وسیله ی کشش اتمسفری افزایش می یابد.وقتی که پیش ستاره (تا جایی که برای تشکیل ستاره لازم است،مشتعل شود)رشد می کند، دیسک به جای مانده از داخل به خارج به وسیله ی تبخیر (بخار شدن) دیسک ، باد خورشیدی ، کشش روبرت سونی و دیگر اثرات جابه جای می شود. سپس آن جا ممکن است هنوز تعدادی پیش سیاره در مدار ستاره یا هر جسم دیگری وجود داشته باشد.اما در طول زمان تعدادی پیش سیاره در مدار ستاره یا هر جسم دیگری وجود داشته باشد. اما در طول زمان تعدادی از آن ها با هم بر خورد می کنند؛این بر خورد ها یا به تشکیل یک سیاره بزرگ (به وسیله ی جذب مواد طی این بر خورد) و یا به صورت آزاد کردن مواد ( کاهش مواد ) برای تشکیل پیش سیاره یا سیاره های بزرگ تر دیگر منجر می شود. ضمنا پیش سیاره هایی که از بر خورد های یک دیگر اجتناب می کنند،امکان دارد از طریق یک تله ی گرانشی قمر های طبیعی سیارات شوند،یا در کمربند دیگر اشیا ء باقی بما نند تا کوتوله ی سیاره ای یا اشیا ء کوچک منظومه ی شمسی شوند،بر خورد های پر انرژی سیارک های کوچک (همچنین تجزیه ی رادیو اکتیو) حرارت سیاره ی در حال رشد را بالا خواهد برد، به همین علت سیاره ی مورد نظر تا حدی ذوب خواهد شد. با توجه به جرم تغییراتی در داخل هسته شروع می شود، تراکم هسته توسعه می یابد .سیاره های سنگی کوچک تر جوشان را به خاطر این رشد از دست می دهند،اما گاز های از دست رفته را می توان به وسیله ی گاز های خارج شده از گوشته و از طریق بر خورد ستاره های دنبا له دار جای گزین کرد.

سیاره ها؛

سیاره ها (Asteroids ;minor planets) سیارات بسیار کوچکی هستند که از صخره و فلز ساخته شده اند. سیارک ها معمولا اجسام نا منتظمی هستند و بر گرد خورشید حرکت می کنند. هزاران سیارک در منظومه ی خورشیدی ما وجود دارند.بسیاری از آن ها میان مدار بهرام همان مریخ و مدار هرمز همان مشتری قرار گرفته اند و گرد خورشید می گردند. دسته ای دیگر از آن ها در مکان های دیگر منظومه ی خورشیدی یافت می شوند این است که احتمالا در مدار بین این دو سیاره،سیاره ی دیگری نیز وجود داشته است که به علت جاذبه ی شدید مشتری (هرمز) متلاشی شده است و سیارک ها پدید آمده باشند... به سیارک هایی که بر اثر نیروی گرانش سیاره ها در مداری گیر افتاده باشند (سیارک اسیر) می گویند.در این صورت سیاره مز بور به گرد سیاره ی بزرگ تر می گردد. نزدیک ترین سیارک به کره ی زمین ،سیارکی به نام توتاتیس است.

کمر بند سیارک ها؛

کمر بند سیارک ها همان طور که گفته شد ناحیه ای بین مریخ و مشتری است که سیارک ها در آن قرار دارند و بیش تر به مریخ یا ناهید نزدیک است تا به مشتری یا هرمز و سیارک های این ناحیه در حدود ۳۰۰ الی ۶۰۰ میلیون کیلومتر با خورشید فاصله دارند .(ناحیه ی داخلی منظومه ی شمسی سیارک ها.) مدار سیارک ها بیضی شکل است.بعضی از آنها هنگام گردش از داخل ناهید(زهره)عبور می کنند و بعضی در دام گرانش مشتری (هرمز) گیر کرده و از کمر بند سیارک ها خارج می شوند و بعضی در دام مریخ (ناهید) می افتند و یا با یک دیگر بر خورد می کنند.قمر های فوبوس و دیموس مریخ (ناهید) ممکن است سیارک هایی باشند که در دام آن ها افتاده اند.

همان طور که در شکل می بینید این کمر بند شامل سه بخش دیگر نیز می باشد Trojans ،مدار مشترک با مشتری دارند و با هر یک دور مشتری،یک دور می زنند.

Hilda ،هر دو دور مشتری به دور خورشید، برابر ۳ دور آن ها به دور خورشید است.

Greeks ،تعداد دور این سیارک ها متغیر است.

Enjoyed this article? Stay informed by joining our newsletter!

نظرات
Mahdi - ۲۰ - Add Reply

بخونید ضرر نمیکنید

You must be logged in to post a comment.
Mahdi - ۲۰ - Add Reply

منتظر نظرات با ارزش شما هستم.

You must be logged in to post a comment.
امیرمحمد لطفی - ۲۰ - Add Reply

خیلی مقاله خوبی بود ممنون

You must be logged in to post a comment.

You must be logged in to post a comment.

About Author

!This is for soap